fa اثر نسبت سرعت دورانی ابزار به سرعت خطی و تعداد پاس جوشکاری بر پایداری حرارتی-مکانیکی آلومینیوم تغییر شکل پلاستیک شدید داده شده جوشکاری شده با فرایند اصطکاکی-تلاطمی و پودر هیبریدی آلومینا/گرافیت تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;"><span style="page-break-after:avoid"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">در این پژوهش،</span> <span lang="FA">پایداری حرارتی-مکانیکی آلومینیوم 1050 که در ابتدا تحت دو پاس فرایند پرس‌کاری در قالب شیاردار محدودشده قرار گرفت، نسبت به</span> <span lang="FA">جوشکاری اصطکاکی-تلاطمی با بکارگیری پودر هیبریدی (%50 حجمی پودر میکرومتری گرافیت و %50 حجمی پودر نانومتری </span><span dir="LTR">&alpha;-Al₂O₃</span><span lang="FA">) توسط بررسی تحولات ریزساختاری و خواص مکانیکی آن ارزیابی شد. به منظور</span> <span lang="FA">دستیابی به بیشترین خواص مکانیکی نهایی قطعات جوشکاری شده، متغیرهای متفاوتی از فرایند </span><span dir="LTR">FSW</span> <span lang="FA">به کار گرفته شد. انجام فرایند </span><span dir="LTR">FSW</span><span lang="FA"> در یک و چند پاس و نیز در نسبت‌های متفاوت از سرعت دورانی (</span><span dir="LTR">&omega;</span><span lang="FA">) به سرعت خطی (</span><span dir="LTR">v</span><span lang="FA">)، متغیر‌های جوشکاری در این پژوهش بودند. همچنین برای ارزیابی اثر پودرها بر خواص مکانیکی کامپوزیت هیبریدی زمینه فلزی، بعضی از ورق‌های </span><span dir="LTR">CGP</span><span lang="FA"> شده بدون پودر جوشکاری شدند. در کنار مشاهدات میکروسکوپ نوری و میکروسکوپی الکترونی روبشی گسیل میدانی، آزمون میکروسختی ویکرز و آزمون کشش عرضی برای بررسی خواص مکانیکی مناطق جوش انجام شد. مشخص شد اثرگذاری پودر گرافیت به عنوان ذرات روان‌کننده در اتصالات به طور قابل توجهی از متغیر‌های جوشکاری پیروی می‌کند. به طوری‌که استفاده از پودر گرافیت در فرایند جوشکاری بیشینه دمای&nbsp; فرایند را تا </span><a name="_Hlk101572678"><span dir="LTR" lang="EN-IN">℃</span></a> <span lang="FA">&nbsp;224 کاهش داد، در حالی‌که در شرایط مشابه جوشکاری و بدون استفاده از پودر هیبریدی، بیشینه دمای&nbsp; فرایند</span><a name="_Hlk101572775"><span dir="LTR" lang="EN-IN">℃</span></a> <span lang="FA">&nbsp;489 </span><span lang="FA">گزارش شد. از این‌رو پایداری حرارتی-مکانیکی نمونه‌های تغییر شکل پلاستیک شدید افزایش پیدا کرد، و خواص مکانیکی این ورق‌ها بهبود قابل توجه‌ای یافت. با این وجود، این پودر به علت همین ویژگی ذاتی، و به عبارتی تضعیف سیلان ماده، منجر به تخریب خواص مکانیکی ماده نیز شد. علاوه بر این هر دو پودر استفاده شده باعث ایجاد مکانیزم‌های استحکام بخشی مانند پین کردن مرزدانه‌ها و جوانه‌زنی متاثر از ذرات شدند. با این حال این نتیجه حاصل شد که توزیع یکنواخت ذرات، که از طریق افزایش نسبت </span><span dir="LTR">&omega;/v</span><span lang="FA"> فراهم می‌شود، به طور قابل توجهی باعث بهبود اثر بخشی پودر‌ها در ریزساختار شده و خواص مکانیکی نهایی را افزایش می‌دهد. همچنین مشاهده شد جوش سالم تنها با افزایش تعداد پاس جوشکاری، و</span> <span lang="FA">به دلیل سیلان بهتر ماده و حذف حفرات ایجاد می‌شود، به طوری‌که با افزایش</span> <span lang="FA">استحکام کششی تا</span> <span dir="LTR">MPa</span> <span lang="FA">101</span> <span lang="FA">بیشترین بازدهی (%80~) با جوشکاری در نسبت </span><span dir="LTR">r/</span><span dir="LTR">mm</span><span lang="FA"> 70 </span><span dir="LTR">&omega;/v =</span><span lang="FA"> در سه پاس بدست آمد. </span><span dir="LTR"><span style="line-height:85%"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;"><span style="unicode-bidi:embed">In this study, thermo-mechanical stability of two-pass constrained groove pressing (CGP) AA1050 sheets towards friction stir welding (FSW) employing hybrid powder (%50vol. micrometric graphite powder+%50vol. &alpha;-Al₂O₃ nanoparticles) was investigated by examining its microstructural evolutions and mechanical properties. FSW was carried out via different process variables in order to reach the highest ultimate mechanical properties of joints. The welding variables employed in this study were single-pass and multi-pass FSW, and different rotation speed to traverse speed ratios (&omega;/v) were. In order to appraise the powder effect on mechanical properties in the fabricated hybrid metal matrix composite (HMMC), some CGPed sheets were also welded with no powder. Besides optical microscopy and field emission scanning electron microscopy (FESEM) observations, Vickers microhardness and transverse tensile tests were conducted to examine mechanical properties of the weld zone. It was revealed that the effect of graphite powder as a solid lubricant was substantially influenced by the welding variables. More precisely, by employing graphite powder during the FSW, the peak temperature decreased to 224 <span lang="EN-IN">℃</span><span lang="EN-IN">, while the peak temperature of 489 </span><span lang="EN-IN">℃</span><span lang="EN-IN"> was resulted by welding without any powder.</span> Thus, the thermo-mechanical stability of CGPed aluminum and their mechanical properties were enhanced. On the other hand, graphite powder can be responsible for mechanical properties drop due to deteriorating material flow. In addition, different strengthening mechanisms, including grain boundary Zener-pinning and particulate stimulated nucleation (PSN) mechanism, were provided and governed by both powders. However, increasing the &omega;/v ratio was a practical approach to obtain uniform powder distribution, and consequently, to attain ultimate mechanical properties. Moreover, weld soundness was perceived to be achievable by increasing the number of FSW passes due to eliminating the cavities and improved material flow, resulting in an ultimate tensile strength of 101 MPa, as an optimum efficiency of ~ %80, in three-pass FSW at &omega;/v=70.<b><span style="font-size:13.0pt"></span></b></span></span></span><br> &nbsp;</div> تغییر شکل پلاستیک شدید, جوشکاری اصطکاکی-تلاطمی, کامپوزیت هیبریدی زمینه فلزی, ذرات روان‌کننده, پایداری حرارتی-مکانیکی, خواص مکانیکی Severe plastic deformation, Friction stir welding, Hybrid metal matrix composite, Solid lubricant, Thermo-mechanical stability, Mechanical properties 29 46 http://jwsti.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-499-1&slc_lang=fa&sid=1 S.E. Moosavi سید عزت الله موسوی s.e.mousavie76@gmail.com 0924011378 0000-0000-0000-0000 No Sharif University of Technology, Tehran, Iran. دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. M. Movahedi مجتبی موحدی m_movahedi@sharif.edu 0074227831 0000-0000-0000-0000 Yes Sharif University of Technology, Tehran, Iran. دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. M. Kazeminezhad محسن کاظمی نژاد mkazemi@sharif.edu 0070831343 0000-0000-0000-0000 No Sharif University of Technology, Tehran, Iran. دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.